RSS
Mar
11
Tímabil útrásarinnar og þenslunnar einkenndist af umræðu um peninga, fjárhagslega auðsöfnun og ábata. Fræg er sagan sem mótaði orðræðu þessa tímabils, en það er sagan um féið sem lá dautt og í hirðuleysi hér og þar uns því var fenginn hirðir. Þá lifnaði það við, spratt upp, óx, dafnaði, fór að “vinna” og margfaldaðist. Allir vita nú að þetta fé allt er horfið og hirðarnir með. Þetta var öfugmælavísa og tóm blekking.
Ein er sú auðlind sem ekki var mikið til umræðu á þessu tímabili, en það er hinn félagslegi auður (social capital). Ólíkt fjárhagslegum auði almennt (economic capital) sem eyðist þegar af er tekið, þá er þessi auðlind þeirrar náttúru að hún vex við nýtingu en eyðist ef hún liggur ónýtt. Til hins félagslega auðs telst m.a. sameiginlegur menningararfur, sagan og tungumálið og það sem yfirleitt sameinar fólk og hópa. Þessi tegund auðlindar eykst í réttu hlutfalli við þekkingu, næman skilning og aukna vitund um tilvist auðlindarinnar. Með aukinni almennri þekkingu, einkum þekkingu á sviði félags- og hugvísinda eykst enn frekar hinn félagslegi auður í samfélaginu. Þetta eru merkileg vísindi sem eiga erindi við okkur Íslendinga í dag. Hvers vegna?
Jú, það var ólán okkar Íslendinga að stjórnmálamenn okkar, þrátt fyrir allt tal þeirra um þekkingarsamfélagið og mannauðinn í landinu skyldu ekki hafa nýtt þá auðlind sem þekkingin er til að afstýra í tæka tíð hruni íslenska fjármálakerfisins. Það er kvíðvænlegt ef þessi auðlind verður áfram látin liggja ónýtt við endurreisnina. Það yrði beinlínis skelfilegt ef þar við bættist að réttlætiskennd þjóðarinnar yrði miðsboðið í kjölfar efnahagshruns og eignatilfærslna. Hin félagslegi auður er forsenda félagslegrar samstöðu, og þekkingin um það hvað þarf til og hvernig sá auður vex og virkar í samfélaginu er forsenda samfélagslegrar ábyrgðar. Þar er komin undirstaða samfélagssáttmálans (social contract) sem Eva Joly talaði um í Silfri Egils síðastliðinn sunnudag, sáttmála um samfélag sem tryggir jöfnuð, jafnrétti og sameiginlega velferð okkar allra í samfélaginu.
Það góða við bankahrunið er að nú er samfélagsleg vakning á Íslandi og æ fleiri kveða sér hljóðs og taka þátt í gagnrýnnni umræðu um það hvað hér var að gerast í aðdraganda hrunsins. Málfundir, útifundir, borgarafundir, friðsamleg mótmæli og lærðar ráðstefnur um hrunið og ástandið sem hér hefur tekið við eftir hrun er sjálfshjálparmeðferð fólksins í landinu. Hin félagslegi auður blómstra. Auðlindin sem vex við nýtingu en hverfur ella er að vaxa.
Athugasemdir
Leave a Reply
